Je wilt The Odyssey van Christopher Nolan zien. Concreet wil je de Imax 70 mm-versie. Het is het enige dat ertoe doet. Of dat beweren de fans tenminste.
Hier is het probleem. Er zijn maar 41 theaters in de hele wereld die het op deze manier kunnen vertonen. Vijfentwintig bevinden zich in de VS. De rest is wereldwijd verspreid. De meeste van die stoelen zijn al verdwenen. Je kijkt naar weken vol uitverkochte blokken. De FOMO is niet alleen hoog. Het is verstikkend.
Waarom Imax 70 mm anders is dan gewone Imax
Laten we de terminologie op een rijtje zetten. De meeste mensen lopen een bioscoop binnen en zien “Imax” op de poster. Ze gaan ervan uit dat het de grote, heldere, meeslepende ervaring is. Dat is zelden het geval.
The Odyssey is de eerste speelfilm die volledig is opgenomen met Imax-filmcamera’s. Dit is belangrijk.
Standaardfilm loopt verticaal. Imax-film loopt horizontaal. Dat 65 mm negatief wordt 15 perforaties breed. Standaard is vijf. Het resultaat? Een enorme, vierkante beeldverhouding van 1,43:1. Het is scherp. Het is diep. Het trekt je in beeld op een manier die digitale projectie eenvoudigweg niet kan evenaren.
Maar dan heb je ‘gewone’ Imax. Dit is meestal een digitaal formaat. 2K. 4K. Laser. Xenon. Het wordt vaak bijgesneden tot 1,90:1. De schermen zijn kleiner. De resolutie is lager. Het is een ander product met dezelfde badge.
James Hyder, die in de jaren ’80 een Langley Imax-theater leidde en het vaktijdschrift LF Examiner redigeerde, heeft het allemaal gezien. Hij is niet onder de indruk van de huidige stand van zaken.
“Dit begon allemaal in 2008. Imax introduceerde digitale systemen. Ze wilden in winkelketens terechtkomen. Winkelketens hebben niet de muren voor gigantische schermen.”
Dus we hebben een hybride. Een verwarrende. Je weet niet altijd waar je voor betaalt. Is het een echte Imax? Is het Premium Large Format (PLF) met een Imax-hoed? De website van de film probeert te helpen. Het bevat zes formaten. Het verklaart de verschillen. Maar het slaagt er niet in de chaotische realiteit vast te leggen van hoe deze schermen feitelijk zijn opgezet.
“Het is een slechte dienst voor klanten”, zegt Hyder. “Ze handelen op basis van een reputatie voor gigantische schermen die niet overal meer bestaat.”
Welke bioscopen vertonen de Odyssee in 70 mm-film?
Als je op zoek bent naar het echte werk, zoek je naar een speld in een hooiberg.
Nolan houdt van film. Oppenheimer zorgde voor een renaissance. Dune: Part Two deed mee. Sinners. Het ene gevecht na het andere. Zelfs Project Weesgegroet doet het. Maar de infrastructuur is oud.
Er is een reden waarom je niet zomaar een theater in je woonplaats kunt vinden. De hardware bestaat niet.
Rich Gelfond, CEO van Imax, vertelde Variety dat het bedrijf al zo’n vijftig jaar geen nieuwe filmprojectoren heeft gebouwd. Ze retrofitten ze. Ze herbouwen ze. Ze houden vast voor hun lieve leven. Waarom? Omdat de gespecialiseerde onderdelen om nieuwe te bouwen ‘gewoonweg niet meer bestaan’.
Is dat waar? Hyder vindt dat Gelfond de schaarste overdrijft. Imax bouwde ze eind jaren negentig en begin jaren 2000. Ingenieurs kunnen nieuwe onderdelen bewerken. Maar het is duur. Het is moeilijk. En eerlijk gezegd: wie wil er nu miljoenen uitgeven aan een nicheformaat als digitaal ‘goed genoeg’ is?
Het is het klassieke kip-en-ei-probleem. Geen projectoren? Geen films. Geen films? Geen reden om projectoren te installeren.
Hoe u een echte 70 mm Imax-screening kunt identificeren
Dus hoe herken je de neppe?
De Odyssee is zorgvuldig samengesteld. Nolan en zijn team hebben ervoor gezorgd dat het 1.43:1-frame werkt wanneer het wordt bijgesneden. Je kunt het bekijken in 2.39:1 en toch het verhaal volgen. Het werkt op Blu-ray. Het werkt uiteindelijk op streamingdiensten. Het werkt in standaard 35 mm-theaters.
Maar kijken naar de digitale uitsnede is als het zien van een ansichtkaart van de Mona Lisa. Je weet het. Je respecteert het. Maar je hebt het niet gezien. De echte Mona Lisa heeft textuur. De Imax 70 mm print heeft korreligheid. Het heeft gewicht.
Het digitale alternatief? 4K-laserprojectie bestaat op sommige oude gigantische schermen. Het is fatsoenlijk. Het is helder. Maar het mist de organische scherpte van film. Hyder speculeert dat we 8K-projectie nodig hebben – waarbij we meerdere 4K-projectoren naast elkaar plaatsen zoals planetaria dat doen – om zelfs maar in de buurt te komen van de 15/70 mm-ervaring.
We zijn er nog niet.
Waarom de schaarste aan 70 mm-projectoren ertoe doet
Hier is de wending. De schaarste is niet alleen een technische beperking. Het is een marketingfunctie.
“Het is zeldzaam”, zegt Hyder. “Daarom zijn mensen zo enthousiast.”
Als elke multiplex een 70 mm-projector zou hebben, zou je dat dan erg vinden? Waarschijnlijk niet. De exclusiviteit drijft de vraag. De FOMO beheert de kassa. Het is een self-fulfilling prophecy.
Hyder dacht niet dat Imax-films in 2024 nog zouden bestaan. Laat staan in 2026. Maar deze machines zijn tankachtig. Met goed onderhoud blijven ze draaien.
“Misschien draait de laatste Imax-filmprojector over vijftig jaar nog. Met prints van vijftig jaar oud.”
De financiële cijfers rechtvaardigen geen uitbreiding. De ROI is er niet voor de pakken. Maar het formaat overleeft. Het blijft hangen. Het blijft hangen aan een draad van nostalgie en obsessieve fans.
Het kan zijn dat u weken moet wachten voordat u een kaartje krijgt. Je zou over staatsgrenzen heen kunnen rijden. Misschien sta je in de rij. En als die lichten uitgaan en de 70 mm-projector tot leven komt, begrijp je waarom ze hem niet hebben losgelaten.
Of dat doe je niet. En je bekijkt de digitale uitsnede sowieso op je telefoon.
