De Iraanse regering maakt actief gebruik van geavanceerde digitale surveillance-instrumenten om deelnemers aan recente anti-regeringsprotesten te identificeren en vast te houden. Na de demonstraties die eind december begonnen, stuurden de autoriteiten onheilspellende sms-berichten naar enkele demonstranten, waarin ze hen waarschuwden dat hun “aanwezigheid bij illegale bijeenkomsten” was opgemerkt en dat ze onder “inlichtingentoezicht” stonden. Deze berichten drongen er bij burgers op aan verdere deelname te vermijden, daarbij verwijzend naar de betrokkenheid van ‘de vijand’.
Volgmethoden
Onderzoekers geloven dat de Iraanse regering demonstranten voornamelijk heeft gevolgd via locatiegegevens die door hun mobiele telefoons werden uitgezonden. Dit maakt deel uit van een bredere strategie om afwijkende meningen te onderdrukken door gebruik te maken van een uitgebreide digitale surveillance-infrastructuur. Iran beschikt, naast China, over enkele van de meest uitgebreide surveillancemogelijkheden ter wereld, waarbij technologie voor het monitoren van mobiele apparaten, apps, webverkeer, gezichtsherkenning en andere trackingmethoden in zijn communicatie- en internetnetwerken wordt geïntegreerd.
Handhaving en gevolgen
Terwijl internetstoringen aanvankelijk meer aandacht kregen tijdens het harde optreden, wordt het aanhoudende gebruik van digitale surveillance nu duidelijk. De autoriteiten houden personen vast die zijn geïdentificeerd via gezichtsherkenning en telefoongegevens, en onderwerpen hen aan langdurige ondervragingen. Bij sommige demonstranten die op sociale media hun mening uitten, werd de simkaart van hun telefoon opgeschort, waardoor de mobiele toegang werd afgesloten. Anderen hebben waarschuwingsoproepen ontvangen of hebben te maken gehad met verstoringen van hun bankdiensten, volgens een recent rapport van Holistic Resilience, een digitale rechtengroep.
Context en zorgen
Deze escalatie van digitaal toezicht doet ernstige zorgen rijzen over de onderdrukking van afwijkende meningen en de erosie van de privacy in Iran. Het vermogen van de overheid om burgers via hun apparaten te volgen onderstreept de toenemende rol van technologie bij autoritaire controle. De implicaties op de lange termijn omvatten onder meer een huiveringwekkend effect op de vrijheid van meningsuiting en de mogelijkheid van willekeurige arrestaties en vervolging op basis van digitale voetafdrukken.
Het gebruik van deze instrumenten onderstreept een verschuiving naar proactieve handhaving in plaats van uitsluitend reactieve maatregelen zoals het afsluiten van het internet. Door individuen te identificeren voordat verdere actie wordt ondernomen, wil de regering toekomstige protesten afschrikken en de controle over de bevolking behouden. Deze ontwikkeling verdient nauwkeurig onderzoek, omdat het een precedent schept voor andere landen die soortgelijke surveillancepraktijken overwegen.
Het digitale surveillanceprogramma van Iran gaat niet alleen over het onderdrukken van de huidige protesten; het gaat om het opzetten van een permanente infrastructuur voor het controleren van afwijkende meningen en het tot zwijgen brengen van de oppositie op de lange termijn.
